Hebt u vragen, suggesties of opmerkingen in verband met dit e-zine, klik hier.
Indien u dit e-zine niet kunt lezen, klik hier.

De wettelijke procedure betreffende het Afvalplan is afgesloten

NIRAS heeft het Afvalplan, met zijn executive summary en de wettelijk vereiste verklaring, voorgelegd aan haar raad van bestuur van 23 september 2011, die het heeft aangenomen.

De verklaring vat de adviezen en opmerkingen samen die ontvangen werden tijdens de wettelijke raadpleging en legt uit hoe ermee rekening werd gehouden in het Afvalplan.

De verklaring en de executive summary van het Afvalplan werden bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 30 september 2011 (pagina’s 61518 tot 61580) en verspreid op de federale portaalsite, overeenkomstig de SEA-wet van 13 februari 2006. Deze documenten zijn eveneens beschikbaar op de website van NIRAS die specifiek gewijd is aan het Afvalplan (www.niras-afvalplan.be) en werden aan de geraadpleegde instanties bezorgd.

Deze acties sluiten de procedure af die bepaald is door de SEA-wet van 13 februari 2006.

Na de aanname door haar raad van bestuur heeft NIRAS op 26 september 2011 een volledig dossier overhandigd aan haar voogdij. Dit dossier bestond, onder meer, uit het Afvalplan, het milieueffectenrapport, de verklaring en het rapport van het publieksforum dat georganiseerd werd door de Koning Boudewijnstichting.

Naar een principebeslissing?

Met het Afvalplan en de bijbehorende documenten beschikt de federale regering over alle elementen om een beslissing te nemen over de richting die moet worden gevolgd voor het langetermijnbeheer van hoogactief en/of langlevend afval. De uitvoering van het Afvalplan moet inderdaad worden gevalideerd door een principebeslissing van de federale regering. Het is de eerste stap van een geleidelijk besluitvormingsproces dat zal leiden tot de uitvoering van de gekozen optie.

Oplossing voor het langetermijnbeheer aanbevolen in het Afvalplan

In het Afvalplan zoals het is aangenomen, beveelt NIRAS, voor het langetermijnbeheer van het afval van de categorieën B en C dat reeds bestaat en waarvan de productie gepland is, een globale geologische bergingsoplossing aan, in die zin dat ze een technische oplossing omvat die past in een besluitvormingsproces dat de technische en maatschappelijke aspecten integreert en waarvan de ontwikkeling en realisatie gekoppeld zijn aan een reeks voorwaarden die naar voren zijn gekomen tijdens de maatschappelijke raadpleging.

De aanbevolen technische oplossing is een oplossing die definitief kan worden, namelijk:
- geologische berging
- in weinig verharde klei (Boomse Klei of Ieperiaanklei)
- in één enkele installatie, gerealiseerd op één enkele site
- op Belgisch grondgebied
- zodra mogelijk, waarbij het tempo van de ontwikkeling en realisatie van de oplossing afgestemd dient te zijn op de technische en wetenschappelijke rijpheid van de oplossing en op het maatschappelijk draagvlak dat ervoor bestaat.

De ontwikkeling en realisatie van de aanbevolen technische oplossing passen in het kader van een besluitvormingsproces dat de technische en maatschappelijke aspecten omvat en dat:
- stapsgewijs verloopt
- aanpasbaar is
- participatief is
- transparant is
- de continuïteit verzekert.

De ontwikkeling en realisatie van de aanbevolen technische oplossing zullen niet alleen moeten voldoen aan de geldende normen en reglementeringen, maar ook aan voorwaarden die naar voren zijn gekomen tijdens de maatschappelijke raadplegingen. Deze voorwaarden vloeien voort uit bekommernissen die in ruime mate gedeeld worden door het publiek en uit bekommernissen geuit door de geraadpleegde officiële instanties. De exacte draagwijdte ervan zal moeten worden gepreciseerd in overleg met alle belanghebbende partijen, rekening houdend met de noodzaak om te voldoen aan de vereisten inzake veiligheid en technische en financiële uitvoerbaarheid.

NIRAS verbindt zich ertoe

- de operationele omkeerbaarheid van de berging te verzekeren en de maatregelen te bestuderen die een eventuele terugneming van het afval zouden kunnen vergemakkelijken na de gedeeltelijke of gehele sluiting van de bergingsinstallatie;
- de controles van de goede werking van het bergingssysteem, bovenop de reglementaire controles, in stand te houden;
- de overdracht, aan de toekomstige generaties, van de kennis van de bergingsinstallatie en het afval dat ze bevat zo goed mogelijk voor te bereiden.
- NIRAS zal ook de ontwikkelingen blijven volgen met betrekking tot de kennis van de beheerpistes die in het Afvalplan werden bestudeerd maar niet behouden, zoals het gebruik van schieferformaties als gastformatie, berging in diepe boorgaten, de ontwikkeling van geologische bergingsinstallaties die door verschillende landen worden gedeeld en de toepassing van geavanceerde nucleaire technologieën.

Het besluitvormingsproces zou moeten worden opgenomen in een normatief systeem (wettelijk kader) dat nog moet worden opgesteld. Dit systeem moet NIRAS en alle actoren waarmee ze zal moeten samenwerken een voldoende stabiel en degelijk afgebakend kader bieden om de aanbevolen technische oplossing te ontwikkelen en te realiseren. Het zou de oprichting moeten omvatten van een onafhankelijk opvolgingsorgaan dat ervoor moet zorgen dat het besluitvormingsproces verloopt zoals het is voorgesteld.

Uitvoering van het Afvalplan

Indien het Afvalplan, zoals het is aangenomen, gevalideerd wordt door een principebeslissing, zal de uitvoering ervan een reeks acties omvatten die het mogelijk maken de gekozen oplossing voor het langetermijnbeheer te realiseren, zoals de keuze van een gastformatie, de keuze van mogelijke vestigingszones, de formalisering van maatschappelijke overlegprocessen en -structuren, de keuze van een of meer vestigingssites, de plaatselijke integratie van de oplossing of de vergunningsaanvragen. Voor de geleidelijke ontwikkeling van dit beleid moet een aangepast normatief systeem worden ingevoerd dat momenteel nog ontbreekt.

Antwoord van de voogdij van NIRAS op de overhandiging van het Afvalplan

In haar brief van 3 oktober 2011 heeft de voogdij van NIRAS (de heer Paul Magnette – minister van Klimaat en Energie, en de heer Vincent Van Quickenborne – minister voor Ondernemen en Vereenvoudiging) aangegeven dat het Afvalplan overeenstemt met één van de wettelijke opdrachten van de instelling. Ze preciseert dat een principebeslissing enkel kan worden genomen door een regering met volle bevoegdheid.

In afwachting van een principebeslissing die de continuïteit van de opdrachten van NIRAS inzake openbare dienstverlening moet verzekeren, in het bijzonder de continuïteit van de werkzaamheden van de instelling inzake het langetermijnbeheer van het B&C-afval, heeft de voogdij de instelling opgedragen de volgende zes aanbevelingen uit te voeren:

1. de RD&D inzake berging in weinig verharde klei (Boomse Klei of Ieperiaanklei) voortzetten om de technische en wetenschappelijke bases van deze oplossing te bevestigen en te verfijnen, en ervoor te zorgen dat ze op het vereiste niveau gefinancierd wordt door de producenten;
2. het besluitvormingsproces preciseren dat gepaard zal gaan met de ontwikkeling en realisatie van de beheeroplossing; dit proces, dat stapsgewijs, aanpasbaar, participatief en transparant dient te zijn en de continuïteit dient te verzekeren, start a priori met het nemen van een principebeslissing;
3. een voorstel van normatief systeem uitwerken om de uitvoering van het Afvalplan te omkaderen; dit systeem zou de oprichting moeten omvatten van een onafhankelijk opvolgingsorgaan dat er borg voor staat dat het besluitvormingsproces in volledig gedocumenteerde stappen verloopt, dat het aanpasbaar en transparant is en dat het de continuïteit en de integratie van de maatschappelijke en technische aspecten verzekert;
4. het maatschappelijk luik van het B&C-programma ontwikkelen en de financiering ervan verzekeren;
5. in overleg met alle belanghebbende partijen de eisen verduidelijken die naar voren zijn gekomen tijdens de raadplegingen met betrekking tot de operationele omkeerbaarheid van de berging en de terugneembaarheid van het geborgen afval, de controle van de goede werking van het bergingssysteem, de overdracht van de kennis van de bergingsinstallatie, inclusief de herinnering aan haar locatie, en van het afval dat ze bevat; en
6. de ontwikkelingen volgen met betrekking tot beheerpistes die werden bestudeerd, maar die niet in het Afvalplan werden behouden.

Hoorzitting in de Kamer van Volksvertegenwoordigers van België

Op 18 oktober 2011 heeft NIRAS de belangrijke punten en de uitdagingen van het Afvalplan voorgesteld aan de Commissie voor het Bedrijfsleven, het Wetenschapsbeleid, het Onderwijs, de Nationale wetenschappelijke en culturele instellingen, de Middenstand en de Landbouw. Na de uiteenzetting hadden de commissieleden de gelegenheid om vragen te stellen aan NIRAS.

Om een gedrukt exemplaar te verkrijgen

Het Afvalplan, zijn executive summary en de verklaring zijn elektronisch beschikbaar op de website www.niras-afvalplan.be.

Een gedrukt exemplaar kan op eenvoudig verzoek bij NIRAS worden verkregen:

NIRAS – Afvalplan
Kunstlaan 14
1210 Brussel

of info@niras-afvalplan.be